Anh Hùng Dân Tộc Trương Định: Di Tích Lăng Mộ và Đền Thờ ở Gò Công

Phương Thảo 27/04/2024

*Lăng Trương Định, còn được gọi là Lăng Trương Công Định, là nơi an táng của vị anh hùng dân tộc Trương Công Định (Trương Định). Được xây dựng tại đường Lý Thường Kiệt, thành phố Gò Công, tỉnh Tiền Giang, lăng và mộ đã được công nhận là Di tích lịch sử-văn hóa quốc gia từ ngày 6-12-1989.

Di tích Lăng mộ và Đền thờ Trương Định ở Gò Công – Tiền Giang

Trương Định (hay Trương Công Định) sinh năm 1820 tại xã Tịnh Khê, huyện Sơn Tịnh, Quảng Ngãi. Sau khi đi theo cha đến Gia Định, ông trở về Gò Công (Tiền Giang), nơi ông lập nghiệp, khai hoang và xây dựng đồn điền.

Năm 1859, khi quân Pháp xâm chiếm Gia Định, Trương Định đã dũng cảm dựng cờ khởi nghĩa tại Gò Công, sử dụng căn cứ “Đám lá tối trời” tại Gia Thuận, Gò Công và giành được nhiều chiến thắng. Ông được tôn là “Bình Tây Đại Nguyên Soái”.

Ngày 20/8/1864, trong trận đánh chống lại quân Pháp, Trương Định đã tuẫn tiết để không rơi vào tay kẻ thù. Thi hài của ông sau đó được mang về và chôn tạm tại Gò Công, đất họ Trần của vợ ông. Phần mộ Trương Định phải qua rất nhiều lần tôn tạo, tu sửa mới được gìn giữ toàn vẹn đến ngày nay. 

Phần mộ Trương Định phải qua rất nhiều lần tôn tạo, tu sửa mới được gìn giữ toàn vẹn đến ngày nay.

**Kiến Trúc của Lăng Trương Định:**

Lăng Trương Định là một di tích lịch sử mang kiến trúc dạng mộ táng tiêu biểu của người Việt Nam ở Nam Bộ. Khu lăng bao gồm hai phần chính:

1. **Mộ:** Xây dựng bằng đá ong với hồ ô dước. Năm 1945, nhân dân đã trùng tu và khắc lại các bia với nội dung ca ngợi công đức Trương Định. Mặt trước của bia ghi: “Đại Nam Thần Dõng, Đại tướng quân, Truy tặng Ngũ Quân, Ngũ Quận Công Trương Công Định chi mộ”. Trên bia còn ghi ngày “Tốt ư Giáp Tý, Thất nguyệt thập bát nhật” (tức chết ngày 20-8-1864). Bia cuối mộ có mái che, trên bia khắc hai chữ “Trung Nghĩa”.

Trước mộ có đôi câu liễng:

“Sơn Hà Thu Chính Khí

Nhật Nguyệt Chiếu Đan Tâm”

(Núi Sông Thu Chính Khí

Nhật Nguyệt Chói Lòng Son)

2.**Đền Thờ:** Xây dựng theo kiến trúc Đông phương, kết hợp giữa cổ kính và tân thời. Đền thờ bao gồm các án thờ và khuôn biển chạm trổ sơn son thiếp vàng.

**Xây Dựng và Lịch Sử:**

– Năm 1864, sau khi Trương Định hi sinh, bà Trần Thị Sanh, vợ của ông, đã nhận thi hài của ông về an táng một cách trọng thể.
– Năm 1945, phần mộ được nhân dân trùng tu và khắc lại các bia.
– Năm 1964, khi Gò Công tái lập tỉnh, lăng mộ đã được tu bổ khang trang.
– Năm 1972, đền thờ được xây dựng dựa trên bản vẽ của kỹ sư Nguyễn Ngọc Thiệt, hoàn thành vào năm 1973..

Phần đền thờ được xây thêm vào năm 1972

Sau thời kỳ thống nhất đất nước, cả Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Gò Công đã đầu tư kinh phí để trùng tu, tôn tạo và bảo tồn di tích này, góp phần gìn giữ ký ức và tôn vinh công lao của anh hùng dân tộc Trương Định.

Bên trong đền thờ

Mỗi năm, vào ngày 19 và 20 tháng 8, lễ tưởng niệm ông Trương Định được tổ chức long trọng tại đây. Anh hùng dân tộc này đã làm nên một trang sử vĩ đại trong cuộc đấu tranh chống lại thực dân Pháp, và tâm hồn bất khuất của ông vẫn được người dân Gò Công kính trọng và tôn vinh đến ngày nay.

Hằng năm lễ tưởng nhớ ông đều được tổ chức long trọng vào ngày 20 tháng 8.